|
Rigoureus
en zelfbedacht: THÉ LAU solo
Dichter dan The Scene zijn de
Nederlanders de laatste tien jaar niet bij een passionele,
tijdloze rockgroep geraakt. Half Vlaanderen kende de tekst
van songs als 'Blauw' en
'Iedereen is van de wereld (en
de wereld is van iedereen)'
uit het hoofd, dat bewezen triomftochten langs Werchter en
Marktrock. En wie thuis bleef, luisterde stil naar subtieler
werk als 'Rivier', 'Bruid',
'Dromenlied', 'Feest', 'Junkie met talent' en 'De schaduw
van het kruis'.
De voorbije jaren leek Thé Lau
(49), zanger en bezieler van de groep het rockpodium te
hebben ingeruild voor de theaterzalen. Er was een
theatertournee, 'Thé Lau zingt Thé Lau', en
nog één, en een alleen op optredens
verkrijgbare live-cd, en een verhalenbundel: 'De sterren van
de hemel', boeiende scenario's waarbij iemand de soundtrack
was vergeten te schrijven.
Maar nu is er 'De God van
Nederland', Lau's eerste
solo-cd, waarop hij dynamiek en finesse feilloos versmelt
tot iets dat tegelijk radiovriendelijk en intiem klinkt. We
zitten op het terras van her Brusselse Metropole-hotel en
proberen boven het gemekker van twee stokoude
mémés uit te komen. Zo dadelijk de muziek,
maar eerst: sport!
HUMO: Je hebt lang tennis
gespeeld. Nu zijn er twee soorten amateurtennissers: zij die
koste wat het kost willen winnen, en zij die tennissen om
het esthetische genot van het rode veld, de groene omgeving,
de blauwe lucht en het beschaafde 'plop' van
tennisballen.
THÉ LAU "Ik vind: als
je niet speelt om te winnen, is er geen bal aan. In mijn
buurtcafé is er een gentlemen's agreement dat bepaalt
dat er niet om geld wordt gebiljart, en dat je niet mag
spelen om te winnen. Ik had daar meteen een bijzonder
slechte reputatie door de bezeten blik waarmee ik de ballen
te lijf ging, maar na een tijdje bleek dat geen
één van die lui vrijblijvende stootjes maakte.
We willen allemaal winnen maar blijkbaar ben ik de enige die
er voor uitkomt."
HUMO: Wie weet heb je in je
naïviteit net dat ene biljarterscafé in
Nederland uitgekozen dat vol psychopaten zit.
Lau(lacht) "Nee, ik denk dat mensen gewoon vaak heel
schijnheilig doen over hun motieven. Mensen willen te allen
prijze aardig gevonden worden, en niet tegen je verlies
kunnen komt onaardig over. Na jaren tennissen heb ik geleerd
tegen m'n verlies te kunnen. Nou ja, ongeveer... Ik heb ooit
met mezelf afgesproken dat ik na een verloren wedstrijd
recht had op tien minuten chagrijn en razernij. Dat werkt
aardig."
Brood is
dood
HUMO: Tussen je vorige cd en
deze is Herman Brood gestorven. Betekende dat iets voor
jou?
LAU "Wat ik in Herman vooral bewonderde was dat
hij heel consequent was. Hij zag zichzelf als een wandelend
kunstwerk, en hij ging zonder aarzeling of omkijken zijn
eigen weg. Hij kon het zo lang volhouden omdat er in zijn
kern een soort echtheid was die Engelse groepen wel 'ns
ontberen. Brood was een onberekenbare junkie, maar niettemin
een uniek, authentiek mens. Hij wist ook precies wat hij
wilde, en aarzelde niet om, nietsontziend, muzikanten uit
zín groep te zetten als die niet voor honderd procent
in zijn verhaal meegingen. Dan zei hij gewoon:'Ajuus, aan
het domste jongetje van de klas heb ik geen behoefte.' Brood
was een hele lieve man, zolang je zín ding niet in de
weg zat. Dan was het boém: hij weg of jij weg.
"Nadat ik gehoord had dat hij zich van het dak van het
Hilton had gegooid, was ik daar dagenlang versuft van. En ik
beschouw zijn afwezigheid nog steeds als een leegte in het
landschap die veel verder reikt dan zín muziek of
zín schilderijen. Hij had, vond ik, meer talent qua
attitude. En ik bewonderde hem omdat hij volledig autonoom
was.
HUMO: Hoe kan een junkie
autonoom zijn? Dat is toch het tegendeel van verslaving?
LAU "Ik bedoel: autonoom in
zín denken. Hem kon het écht niet schelen wat
een ander van hem dacht. Hij werd ooit geïnterviewd
door zo'n pastor van de Evangelische Omroep, en na een uur
gelul van 'De Here zegt...' en 'De Heilige Schrift
stipuleert...', sprak hij peinzend tot de pastor: 'Weet
je... ik ben oké...Maar ik vraag me nu echt af
of jij wel oké bent.' Brood kon het ook niet laten om
een grapje uit te halen: hij had achter de pastor de
televisie aangezet, en tijdens het gesprek kon de
aandachtige kijker de hele tijd hardcore porno bewonderen
(lacht).
HUMO: Je solo-cd heet 'De God
van Nederland'. Waar komt het idee vandaan dat Nederland z'n
eigen god zou hebben?
LAU "Die zinsnede komt uit het
verhaal 'Dichtertje' van
Nescio, over een dichtertje dat een groot dichter wil zijn
'maar eens moet vallen': hij pleegt overspel en wordt gek.
Maar toen ik dat verhaal las, bleek daar niet alleen mijn
song te staan, maar ook mijn hele wezen; de reden waarom ik
me soms oncomfortabel voel in het typisch Nederlandse,
protestantse sfeertje van 'genieten is verdacht'. Ik zat
gisteren nog in een televisieprogramma met de voorzitter van
het CDA; nadat ik 'De God van Nederland' had gezongen, keek
hij me aan met de warmte van een dode haring. Gek
overigensdat al die christen-democraten er hetzelfde
uitzien, alsof de band tussen uiterlijk en overtuiging
genetisch bepaald is. Dat zuinige stoort me zo: zuinig met
lof..."
HUMO: Ik heb de indruk dat het
je vooral stoort dat in geen sant in eigen land bent: Tom
Waits en Nick Cave en Elvis Costello genieten in hun land
een respect dat jij hier niet krijgt.
LAU "Dat vind ik inderdaad,
maar dat is niet alleen mijn lot.
K's Choice krijgt in Nederland ook meer respect dan in
eigen land, heb ik de indruk. Costello is in eigen land een
god,terwijl ik 'm uiteindelijk niet zoveel beter vind dan
mezelf. Voor mijn verhalenboek werd ik ooit op tv
geïnterviewd door Mart
Smeets, die tijdens het
gesprek plots zei dat hij mijn verhalen 'sadistisch' vond.
Ik was zo verbouwereerd dat ik 'm vergat te vragen waarom
hij dat vond. Na het programma vroeg ik hem om een passage
aan te wijzen waaruit dat sadisme zou blijken, maar dat kon
hij niet: hij had het boek niet of nauwelijks gelezen. Nou,
dat zou hij bij een buitenlandse schrijver niet
durven."
Geen
gewone jongen
HUMO: Mijn theorie is dat
artiesten die veel energie steken in hun eigen mythevorming,
meer respect afdwingen.
LAU "Ja, dat kan kloppen: een
mythe baart afstand en dus respect, of toch ontzag. Ik zou
het niet moeten proberen, mezelf mythologiseren: men zou het
van mij niet pikken. Het zit ook niet in mijn aard. Wellicht
zou ik zelf ook de slappe lach krijgen als ik even Liam
Gallagher zou proberen te zijn. Plus: als je in je land van
herkomst blijft wonen, ben je te bereikbaar, hè. In
Nederland aanvaart iedereen het als een Amerikaan er de ster
komt uithangen, maar probeer dat als Nederlandse artiest
vooral niet zélf. Ik kom uit Noord-Holland, en mij is
'doe maar gewoon, dan doe je al gek genoegî'echt in
gestampt.
"Ik zou er niet vies van zijn een ster te zijn, alleen...
Als ik mijn ding had gedaan in Amerika, dan was ik vast
ontspoord, maar niettemin kijk ik met een mengeling van
afgrijzen en bewondering naar sommige Amerikaanse en Engelse
popsterren. Als Noel Gallagher zegt: 'Ik heb al 87 miljoen
pond verdiend, en néé dat is NIET genoeg, ik
wil MEER!', dan geloven ze hem. Als ik dat zeg, gelooft
niemand me.
"Ik zag laatst een documentaire over Doris Day, die in de
jaren vijftig veel films maakte met Cary Grant. Maar ze
werden een jaartje ouder, en toen ze een scène
moesten spelen op de achterbank van een auto, wilden ze
allebei hun beste profiel in beeld krijgen. Het probleem
was: Doris was niet tevreden over haar linkerwang, en Cary
niet over z'n rechterwang. Dus werd het touwtrekken wie zin
zin kreeg, want ze zaten naast elkaar, dus moest
één van beiden met z'n slechte kant in beeld.
Natuurlijk is het onnoemelijk ijdel om daarvoor te lobbyen,
maar anderzijds bewonder ik die doortastendheid wel. Door
mijn afkomst en opvoeding heb ik meer de neiging krampachtig
de gewone jongen uit te hangen. Nou, dat vind ik een
betreurenswaardige eigenschap, want ik bèn geen
gewone jongen.
HUMO: Je bent pas echt vrij als
het je niet kan schelen wat 'men' over je denkt.
LAU "Klopt. En bij mij lukt
dat alleen op het podium. Tijdens en concert ben ik in
mín element, en eigenlijk kan het me niet zoveel
schelen wat het publiek er van vindt. Ironisch, eigenlijk:
de meeste artiesten hengelen net krampachtig naar de bijval
van het publiek - al dat 'clap
your hands' en
'everybody
happy?' gedoe. Ik probeer de
kortste weg naar de roes te vinden, en als ik die heb
bereikt, ben ik niet meer bezig met wat 'menî'denkt.
Ach, roem, erkenning... Mijn idee is: pas als ik er niet
meer ben, zal men ten volle beseffen wat ik waard was. 'De
fel betreurde Thé Lau', ja.
"Weet je, ik heb gemerkt dat menselijke relaties met het
voorstschrijden der jaren alleen maar ingewikkelder worden,
en de motieven van mensen steeds duisterder."
HUMO: Bijvoorbeeld?
LAU "Ik heb heel oude ouders:
ijn vader is 82, mijn moeder is 91. Mijn vader moest in het
ziekenhuis opgenomen worden en daardoor kwam m'n oude moeder
een maand lang bij ons in huis. Dat bleek een opgave, en ik
heb ook gemerkt dat ik eigenlijk heel weinig van haar heb
geweten. Mijn moeder is iemand die op veel dingen commentaar
geeft, om het zachtjes uit te drukken. Op een gegeven moment
zei ik tegen m'n vrouw: 'Als er Olympische Spelen waren voor
lastige bejaarden, dan zou ik nu inschrijven, want we hebben
een gouden medaille in huis.' Ze maakte er bijvoorbeeld elke
dag een opmerking over dat ik veel zwarte kleren droeg. 'Jij
altijd met dat zwart, het lijkt wel een begrafenis!' Tja, ik
ben een artiest, ik moét ik wel zwart dragen voor m'n
street
credibility (lacht). Tot uit
een gesprek plots bleek waarom ze zo'n hekel had aan die
kleur. Vijftig jaar geleden heeft mijn vader even een
relatie gehad met een andere vrouw. Ik vroeg m'n zus wat
voor type die vrouw was, en ze zei: 'Tja, heel anders dan
moeder: een chique, statige, slanke figuur, altijd in het
zwart gekleedÉ' Ze stopte, we keken elkaar aanÉzó zat
dat; dáárom had mijn moeder zo'n hekel aan
zwart! Verbazend hoe blind mensen soms zijn voor hun eigen
motieven."
Een
paraplu voor Van Morrison
HUMO: Voor 'Spinal Tap' ging
de scenarist mee op tournee met, naargelang de bron, Iron
Maiden of AC/DC. Een researcher van de Nederlandse
televisieserie 'Oud Geld' ging een tijdje geleden met The
Scene mee op tournee, om het personage van een rockster in
te vullen. Wat dacht je toen je het resultaat op tv zag?
LAU "Toen die mevrouw met ons
meeging, was het eerste dat ik haar zei: 'Ik hoop en bid dat
jullie niet dezelfde clichéfiguur neerzetten als ik
talloze andere series en films zie'. Daar is de rockster
steevast een onbehouwen egoïst die een zwarte leren jas
draagt, lijntjes coke van een spiegel of van de klep van het
handschoenenvakje snuift, en op de terugweg van een concert
in de berm pist. Muziek wordt in Hollandse films steevast
even plat behandeld als seks. Nou, need I say more:
toen ik het resultaat bekeek, bleek dat ze alles wat ik had
afgeraden wél gefilmd hadden. Tja."
HUMO: Voor Rails, het blad
van de Nederlandse Spoorwegen, ben je een tijdje geleden
naar Marrakech getrokken, twintig jaar na je eerste reis
daar naarheen. Ben jij een nostalg, iemand die vaak op z'n
stappen terugkeert.
LAU "Nee. Dat tripje paste in
een artikelenreeks over steden en popsongs, in dit geval
'Marrakech Express' van CSN&Y. Ik heb toen ook nog New
York voorgesteld, en Warshau - zie onder andere 'Warszawa'
van David Bowie. Maar daar was geen budget voor
(lacht). Naar Warschau was ik anders graag
teruggegaan, want daar had ik twintig jaar geleden een
passionele affaire met een mysterieuze muze. Ik zou graag
weten wat er van haar is terechtgekomen. "
HUMO: Dus wie weet lopen er
daar nazaten van jou rond: een drieling die...
LAU "Nee, dat niet. Zeker
weten.
"We speelden toen, in 1983, een maand lang in Polen, toen
nog onder het communistische regime. Op het eerste concert,
in een arena van vijfduizend plaatsen, zagen we dat de
eerste vijf rijen stoelen leeg bleven. Toen we opkwamen,
weerklonk er een hels fluitconcert: de Russische soldaten
van het bezettingsleger kwamen binnen en gingen op die
eerste vijf rijen zitten. Die hele tournee was
surrealistisch... In Breslau speelden we in de zaal waar
Hitler indertijd zijn eerste antisemitische toespraak had
gehouden. En ik had de tic om af en toe het Peace-teken te
maken, vergetend dat twee vingers omhoog steken ook het
gebaar van de illegale vakbond Solidarnosc was. In Warshau
hebben tien roadies de politie ervan moeten tegenhouden om
me van het podium te sleuren (lacht). Ik
herinner me vooral het drinken: in Polen wordt
on-ge-lo-felijk gezopen. Geen wonder dat je nooit wat van
dat land hoort: ze liggen daar allemaal voor Pampus.
HUMO: Tijdens concerten wil je
in een roes raken, zei je daarnet. Van Morrison zei me ooit
dat hij zoveel optreedt omdat hij verslaafd is aan de trance
waar hij af en toe in raakt, alleen: hij moet dertig keer
optreden om dat één keer mee te maken.
LAU "Van Morrison is een man
die in oorlog is met zichzelf: ik kan me voorstellen dat hij
zich alleen lekker in zín vel voelt las hij zichzelf
verliest. Met The Scene hebben we ooit twee opeenvolgende
festivals gespeeld waar hij ook optrad. De eerste dag had
hij er met de pet naar gegooid. De sfeer was heel grimmig
backstage: Van the
Man wilde absolute privacy. De
volgende stond zijn caravan opeens tweehonderd meter verder
van het podium dan die van de andere artiesten, en moest
iedereen, ook wij, te allen tijde een afstand van minstens
dertig meter tot de heer Morrison moest bewaren. Maar soms
straft het kwaad zichzelf. Na ons optreden begon het te
regenen, en toen hij op moest, was het terrein
één modderpoel, en het bleef gieten. En
Morisson is natuurlijk dunnend qua haar én ijdel, en
nu moest hij door die regen tweehonderd meter meer afleggen
dan de andere artiesten afleggen om op het podium te
geraken. En zo, na een hele dag bad vibes, brak
het triomfantelijke moment aan dat zijn tourmanager op de
deur van onze caravan klopte, en informeerde of wij de Oude
Meester misschien een paraplu konden lenen (lacht).
Nietsontziende egotripper
HUMO: Over bad vibes
gesproken: er is in de Nederlandse pers veel geluld over
ruzies binnen The Scene. Wat ik niet snap is: jullie kennen
de wilde verhalen van vijf generaties popmuzikanten over wat
er allemaal fout kan gaan met drank, drugs, ego's, werkdruk,
tourproblemen, en toch maak je dezelfde fouten.
LAU
"Jááá, kijk... Toon mij de band die
nooit ruziet. Toen we ten tijde van 'Blauw' de ene
succesvolle tournee na de andere afwerkten, maakten we soms
ruzie omdat we onafgebroken op elkaars neus leefden. Ik heb
ooit een talentvol muzikant uit de groep moeten zetten omdat
hij volstrekt onhandelbaar was als hij gesnoven of gedronken
had. Ik heb 'zelfs één keer moeten slaan, puur
om 'm te kalmeren. Het gekke was: toen hij even een jaartje
met gebruiken stopte, ontpopte hij zich als de grote
diplomaat van de groep, die de ruzies tussen de anderen
suste.
"Ten tijde van 'Arena' werd er stevig gebruikt. Andere
muzikanten die de groep vervoegden op het hoogtepunt van ons
succes, vielen meteen met hun neus in de boter: ze
verdienden goed geld en werden blasé. Maar toen de
respons van het publiek minder werd kwamen er spanningen.
Terwijl ik de anderen altijd had gewaarschuwd: 'Let op: dit
monstersucces is tijdelijk; alles gaat in golfbewegingen en
straks gaan we onvermijdelijk het dal weer in'. "
HUMO: Noem eens een incident
waarvan je nu zegt: 'Eigenlijk was het een futiliteit, maar
toen leek het een onoverkomelijke hindernis?
LAU: Eén van de steeds
wederkerende hamvragen aan mijn adres was: 'Thé, jij
mag dan wel bijna alle songs schrijven, maar denk je nou
echt dat je ook zonder ons zoveel had bereikt?' Dan was mijn
antwoord: 'Wellicht niet. Want toen ik met nog met anderen
samenspeelde, is het me nooit gelukt.' Als ik dat zei, zag
ik ze een zucht van verlichting slaken en denken:
'Godzijdank, het is allemaal minder erg dan we
vreesden'..."
HUMO: 'Thé is niet de
Satan, hij is Hitler maar.'
LAU (lacht) "Nou,
misschien... Ik heb wel 'ns een interview gedaan met een
cynicus die ook scheen te denken dat ik Hitler was. Als ik
dat interview moet samenvatten in één vraag,
dan is het: 'Thé, kan het zijn dat je een
dictatoriale, monomane, niets ontziende egotripper bent die
over lijken gaat om zijn doel te bereiken?' (lacht).
Néé dus. Maar wie wie nodig heeft in een band
ís ook een onmogelijke vraag. Zou het met de
Beatles iets zijn geworden zonder John Lennon?
Zonder Lennon naast zich zou McCartney geen
enkele credibility
hebben gehad, maar zonder McCartney zou Lennon nooit echte
hits hebben gescoord, en bijgevolg nooit dat ruime forum
hebben gekregen om te zeggen wat hij wilde zeggen.
"Ik heb lang gedacht dat Jaques
Brel de grootste songschrijver
van allemaal was, beter dan Bowie en de Beatles bij elkaar,
maar nu zweer ik weer bij Lennon. Neem nou 'Imagine': dat is
zo simpel dat ik ervan gruw. Dat iemand die zo
sharp denkt zoiets simpels kan maken, zonder dat hij
het zelf gelijk aborteert ... Als ik vroeger in een nummer
iets lichtzinnigs zei, voelde ik sterk de drang meteen
daarna iets serieus te zeggen. Ik heb sowieso de neiging om
in contrasten te werken. Graham
Greene had dat ook: na elk
dramatisch boek schreef hij weer iets entertainends.
"In het café waar ik biljart spelen ze bijna elke
avond André
Hazes. Nou zingt Hazes er af
en toe behoorlijk naast, en mijn hersens proberen me er ook
van te overtuigen dat wat hij zingt banaal en sentimenteel
is. Maar in 'Zij gelooft in
mij' zit iets... een ultieme,
volkse oerwaarheid, die me, compleet met kromme grammatica
en vette pathos, ontroert. Dat lied klopt, filosofisch en
spiritueel gesproken. En als ik dat hoor, voel ik toch een
soort jaloezie, omdat die directe toegang tot een groot
publiek mij ontzegd blijft. "
Ons
Genoegenien
HUMO: Leer je soms iets van die
biljarters in de Jordaan?
LAU "Jawel. Tegen
gesundes
Volksempfinden kan je soms
niet op. In wezen ben ik een soort woordkunstenaar, maar ik
geloof ook heilig in het adagium 'Een beeld zegt meer dan
duizend woorden.' Ik leer soms meer uit een blik dan uit een
lange monoloog: mijn vader kan naar iemand kijken op zo'n
manier dat je precies weet of hij die man te vertrouwen
vindt of niet.
"Mijn moeder maakt met gekleurde viltstiften en gerecycleerd
karton kaartjes met filosofische spreuken er op. Als
oorlogsmens wil ze enkel werken met oud papier, maar ze
heeft er wel al voor een miljard gulden viltstiften
doorgejaagd. Ze is begonnen met clichés als 'Van het
concert des levens heeft niemand een programma', maar
gaandeweg zijn het mooi versierde lucifersdoosjes geworden
die telkens tien versierde kaartjes met spreuken bevatten.
Ze heeft ook een precies filosofisch normensysteem
ontwikkeld op basis waarvan ze zo'n doosje cadeau doet aan
iemand die het volgens haar verdient. Ze heeft er nu toch al
zo'n vijftienhonderd gemaakt, denk ik. Vroeger vond ik dat
Libelle-gedoe onzin, maar nu
ben ik vertederd als ik zie met wat een manische
concentratie zij die doosjes minutieus versiert. Wat i il
zeggen: haar zo gadeslaan leert me eigenlijk meer dan die
spreuken zelf.
"Mijn moeder is ook heel streng: mijn teksten vindt ze
meestal te min om haar kaartjes te sieren. Ik heb totnogtoe
één spreuk mogen bijdragen, namelijk de
Amsterdamse volzin 'Ik kreeg van mijn ouders ieder een part:
van mijn vader de schouders, van mijn moeder het hart'.
HUMO: Heb jij dat ook, dat je,
naarmate je ouder wordt, moet toegeven dat spreuken en
zegswijzen die je vroeger pathetisch vond, bij nader inzien
angstwekkend wáár blijken te zijn?
LAU "Ja, en ik worstel er
vooral mee dat mijn intellect dan moet buigen voor een
banale volkswijsheid. Mijn moeder keurde bijvoorbeeld dit
door mij gesuggereerde, en door Oscar Wilde
bedachte bon
mot af: 'Jeugd is verspild aan
jonge mensen'. Dat vond zij al te vergezocht, te
gestileerd.
HUMO: Even ons verhaal van
daarnet afronden: hoe moet het nu verder met The Scene?
LAU "Nou, ik had twee jaar
geleden al tegen de anderen gezegd dat ik een solo-cd wilde
maken. Vorig jaar had ik heimwee naar The Scene, en legde ik
hen in een milde bui dit voorstel voor: 'Ik heb twaalf
nieuwe songs die bedoeld zijn voor die solo-cd, maar ik ben
bereid om ze aan de groep te geven'. Ik wist dat het alleen
al praktisch gezien moeilijk lag: de meeste groepsleden
hebben nu gezinnen, kinderen, bijbanen - eentje is zelfs
fulltime neurobioloog. Maar eerlijk gezegd had ik toch
verwacht dat mijn voorstel op gejuich zou worden onthaald.
Nou, dat viel tegen. Eén groepslid zei laatdunkend:
'Misschien... ik wil eerst die nummers horen.'Wel, dat vond
ik een belediging."
HUMO: Stel dat Paul McCartney
in 1975 de Beatles had willen herenigen, maar alleen
'Mull of
Kintyre' te bieden had...
LAU (lacht) "Ja, speel
jij maar lekker advocaat van de duivel. Eén groepslid
zei rechtuit dat hij mijn nieuwe nummers niet zag zitten. De
anderen moesten nadenken, of wilden 'misschien volgend
jaar'... Ja, kijk 'ns, we moeten geen reünie doen als
we tachtig zijn. Dus heb ik een mail rondgestuurd dat ik er
toch een solo-cd van zou maken. Mij gaat het om waardering:
ik heb het altijd ondraaglijk gevonden dat de mensen buiten
de groep - fans, critici, collega-muzikanten - mij als
artiest veel hoger inschatten dan de leden van mijn eigen
groep dat deden.
HUMO: Een beetje zoals de
ouders van Woody Allen voor de camera tot hun zoon zeiden:
'Ach, was je maar apotheker geworden zoals wij wilden, want
veel stelt al dat filmgedoe van jou niet voor.'
LAU "Zoiets, ja. We hebben met
The Scene ooit een tournee gedaan met alleen maar covers van
klassiekers uit de punkperiode. Nu heeft het me altijd al
chagrijnig gemaakt dat ik twintig keer moest rondbellen om
iedereen op een repetitie te krijgen. Ik vind: je speelt op
professioneel niveau, of niet. Ik zei altijd: 'Geef
álles; ik heb geen zin om in korfbalvereniging Ons
Genoegen te spelen'. Maar wat bleek: voor die covers wilden
de anderen met plezier vier keer per week repeteerden. Nou,
ook dát vond ik beledigend: zelfs middelmatige
B-kantjes van The
Clash, echt inferieure
klotennummers, speelden ze liever dan ons eigen materiaal.
Een willekeurig deuntje van Blondie werd
hoger aangeslagen dan mijn nummers. Het enige echt goeie
nummer van die set was 'Heroes' van
David Bowie, en dat was strikt gezien niet eens punk. Nou,
mijn ego trekt dat niet. Die klap echoot in mijn kop nog
steeds na, hoor. "
800
kilometer Eminem
HUMO: hebben jullie met The Scene
ook hilarische Spinal Tap-momenten meegemaakt?
LAU "Ja hoor. We zouden ooit
Amerika veroveren. Er was een showcase opgezet in een hippe
club aan de Hudson in New York, waarop tal van
sleutelfiguren uit de vaderlandse én de Amerikaanse
platenindustrie waren uitgenodigd. 's Middags tijdens de
soundcheck klonk alles fantastisch, maar niemand had eraan
gedacht dat die club vier bars en evenveel gigantische
koelinstallaties had, die overdag niet aanstonden. Toen die
ís avonds werden aangezet, en wij ook nog onze
installatie aanzetten, sprong tijdens ons eerste nummer een
zekering. Dat werd hersteld, maar even later viel de
elektriciteit weer uit. En toen nog eens! Toen gaf ik het
op. Ik weet nog dat ik van het podium liep, door het raam
naar buiten keek, en de hele skyline zag, met de WTC torens,
alles mooi verlicht... En toen kreeg ik de slappe lach: die
zéé van energieverspilling, de meest verlichte
stad ter wereld, maar die paar watt voor ons waren er teveel
aan."
HUMO: Maar ik heb ook al
groepen geweten die als de stroom uitviel een akoestische
set speelden...
LAU "Ja, maar dan moet je
akoestische gitaren hebben, en die hadden we niet bij ons.
Vorig jaar heb ik, toen in de stad de hele centrale was
uitgevallen, de tweede helft van de set akoestisch gespeeld.
Dat was heel mooi, en we kregen de beste recensie van onze
carrière. In eerste instantie moest 'De God van
Nederland' trouwens een akoestische plaat worden. Maar op
weg naar Zuid-Frankrijk speelde mijn zoon achthonderd
kilometer lang in de auto alleen dingen als Eminem en
Red Hot Chili
Peppers, en de drive die
daarvan uitging, vond ik heel inspirerend. En toen zei mijn
vrouw ook nog 'Akoestisch? Je gaat je rock -'n-roll hart
toch niet verspelen?' En ik dacht: 'Verrek, ja, akoestisch
kan altijd nog, als ik negentig ben.'"
HUMO: Hoe is het voor een
ervaren rocker om te leven met een piepjonge zoon die een
heel andere muzikale voorkeuren heeft? referentiekader
heeft?
LAU "Over het algemeen heel
aangenaam en leerrijk. Maar hij haalt ook platen van het
Net: hij download ze via Napster. Daar heb ik 'm een strenge
preek over gegeven: dat die boze mannen papa's
auteursrechten niet uitbetalen (lacht). "
HUMO: Is het je al overkomen
dat je een emotie niet wilde stileren in een songtekst,
omdat je vond dat dat de puurheid van dat gevoel zou
aantasten?
LAU "Ja. Maar een enkele keer
laat ik ook een flard tekst die in me naar boven is
geborreld gewoon staan. Zo had ik met de pianist een
discussie over 'Waar mensen
wonen': hij vond het slot 'te
klef', vooral die zin 'Boven
alles zing ik dit voor mijn vrouw, de vrouw waarvan ik
zielsveel hou.' Maar dat is
precies wat ik voelde, dus het bleef staan, klef of
niet."
HUMO: Pearl Jam is een tijdje
de begeleidingsgroep van Neil Young geweest. Droom eens een
eind weg: wie mag jou begeleiden, als echt álles
kan?
LAU "Nou, U2 graag. "
HUMO: Een bescheiden keuze.
LAU "Ik mocht dromen, toch? U2
is veruit de beste band, dat zullen zelfs de grootste
puristen en alternativelingen moeten toegeven. Hun
spelplezier imponeert me. Toen een van hun concerten op
televisie werd uitgezonden Ik heb meteen de andere leden van
The Scene opgebeld: 'Ben jij ook aan het kijken? Kijk,
dát bedoel ik nou, zo hoort het!' "
HUMO: Op 'De God van Nederland'
staat het mooie duet 'Onder aan
de dijk' met Sarah Bettens
zingt. Ik dacht dat jij niet zo'n duettenmens was?
LAU "Nee, maar dit is geen
celebrity-duet; het nummer vroeg om zo'n mooie, frele
vrouwenstem. Ik had voordien maar één duet
gezongen: met Raymond van het
Groenewoud, live. En eigenlijk
vooral omdat ik er al lang van droomde om die typische
teksten van Raymond mee te brullen; zinnen als
'Zwijg me van de laatste
kutgroep uit Engeland, zie ik Tina Turners
onderkant'...
Héérlijk vind ik dat (lacht). Ik hou
ook van zijn kurkdroge humor: 'Ik wil vuur, VUUR... Nee,geen
lucifer, natuurlijk...' Heerlijke man. "
HUMO: Jullie hebben in Tilburg
een Rockschool. Typisch Hollands, lijkt me. Vind je dat zelf
een zinvol idee?
LAU "We hebben ook het
Nederlands Popinsituut,dat The Scene indertijd financieel
gesteund heeft toen we in Amerika gingen spelen.
"Ik vind: alles hangt ervan af wie er op zo'n Rockschool les
geeft en wat ze onderwijzen. Maar Bertus Borgers geeft daar
les, en dat is behalve een erg goed saxofonist en
ex-muzikant van Herman Brood, ook een intelligent, bezield
mens. Als hij daar tips geeft, stel ik me voor dat een
achttienjarige daar in een maand meer van leert dan van een
jaar richtingloos ploeteren in z'n repetitieruimte.
"Ik merk nu dat ook de conservatoria hun blikveld verruimen.
Op audities voor mijn tournees komen meer en meer jongelui
af die van het conservatorium komen. En dan blijkt dat die
in tegenstelling tot autodidacten, veel afweten van
notenlezen en arrangementen maken. Wel, ik ben blij met die
gasten. Als ik met een klassiek orkest moet zingen, merk ik
dat ik echt tekortschiet: ik hóór wel meteen
waar er iets fout zit, maar ik kan het niet altijd precies
in het gepaste jargon uitleggen. Er is niets mis als je dat
wél kunt.' "
HUMO: Geef kandidaten voor
Humo's Rock Rally eens een paar tips?
LAU "Speel niet te luid. Maar
léér wel luid spelen. Massive Play is
levensbelangrijk: veel groepen denken tijdens repetities dat
ze geweldig goed klinken, maar als ze dan plots op een
écht groot podium staan, is het maar magertjes. Dat
heeft niet alleen te maken met je versterkers en zo, maar
ook met hoe je speelt en zingt. Op de eerste repetitie met
die jongens van het conservatorium zette ik m'n
gitaarversterker op 8 en sloeg ik een akkoord aan. En ik zag
ze denken: 'Jézus! Dat is wel érg hard!'
(lacht). Maar op Werchter speel je nu eenmaal anders
in een jeugdclub.
"Omgekeerd kun je ook te veel lawaai maken, zodat de zanger
tegen de groep moet opbrullen. Het gevaar is ook: hoe
luider, hoe plomper, hoe slomer het tempo ook. Ook fout: de
drummer die live op hol slaat. Sting had altijd
ruzie met Stewart
Copeland omdat die te snel
drumde. En terecht, want hij moet daar knettergek van zijn
geworden.' "
HUMO: Bij The Police lag het
allemaal nog moeilijker omdat het eigenlijk de groep van
Copeland was: die had Sting ontdekt in een derderangs
jazzorkestje.
LAU "Ja, een lessencyclus
'ego' is op zo'n rockschool natuurlijk ook onontbeerlijk.
Als zanger ben je voor de band vaak de sluitpost; de
láátste post die van belang is. De groep
blaast je weg, want jij hebt natuurlijk het zwakste
instrument. Voor buitenstaanders is de zanger de spilfiguur,
maar binnen de band is hij dikwijls het lulletje. Enfin,
jongelui: succes!"
Serge Simonart
|